Ο Ρουβίκωνας ή Ρουβικώνας και Ρουβίκων (Rubico) είναι το λατινικό όνομα ενός μικρού ποταμού στη βόρεια Ιταλία που χυνόταν στην Αδριατική θάλασσα.



Στη ρωμαϊκή εποχή, κατά τη ρεπουμπλικανική περίοδο, ο νόμος απαγόρευε στους Ρωμαίους στρατηγούς να τον διαβούν με τις λεγεώνες τους.





Το μέτρο αποσκοπούσε στο να αποτρέψει την είσοδο στρατού στην μέση Ιταλία, επομένως και το ενδεχόμενο πραξικοπήματος ή εμφυλίου πολέμου.

Όταν ο Ιούλιος Καίσαρ το 49 π.Χ. αποφάσισε να τον περάσει, πριν συγκρουστεί με τον Πομπήιο, αναφώνησε την περίφημη ιστορική φράση "Ο κύβος ερρίφθη" (alea jacta est).


Η φράση "διέβη τον Ρουβίκωνα" αναφέρεται σε ανθρώπους που εν γνώσει τους λαμβάνουν μια ριψοκίνδυνη απόφαση χωρίς επιστροφή, χρησιμοποιείται αρκετά συχνά στον δημόσιο λόγο, αναφέρεται σε καταστάσεις από τις οποίες δεν υπάρχει επιστροφή και σε αποφάσεις που, αν ληφθούν, δεν υπάρχει δυνατότητα αναίρεσής τους.